FCR là gì? Cách tính đúng và 6 việc giúp giảm chi phí cám

FCR là gì và vì sao chủ trại cần theo dõi

FCR cho biết đàn của bạn biến cám thành thịt hiệu quả tới đâu. Ví dụ FCR bằng 2,6 nghĩa là cần 2,6 kg cám để heo tăng 1 kg.

Vì cám chiếm phần lớn giá thành, chỉ một chênh lệch nhỏ của FCR cũng làm lãi lỗ của cả lô thay đổi rõ. Hai trại bán cùng giá, cùng số heo, trại có FCR thấp hơn thường lãi hơn.

FCR dùng được cho cả heo và gà. Với gà thịt, FCR thường thấp hơn heo vì gà lớn nhanh và xuất chuồng sớm.

Cách tính FCR đúng theo lô

Công thức: FCR = tổng cám đã ăn (kg) / tổng tăng trọng (kg). Tổng tăng trọng = tổng khối lượng cân cuối − tổng khối lượng cân đầu.

Muốn con số đáng tin, bạn cần lưu ý mấy điểm sau:

• Cám đã ăn = cám nhập vào chuồng − cám tồn cuối lô. Đừng lấy số cám mua làm số cám ăn.
• Cám hao hụt (rơi vãi, ẩm mốc, chuột): nên ghi riêng. Nếu gộp vào cám ăn thì FCR xấu đi, nhưng nó chỉ ra đúng chỗ mất tiền.
• Heo, gà chết hoặc loại: con chết đã ăn cám. Có trại cộng khối lượng con chết vào tăng trọng để ra FCR điều chỉnh, có trại không. Chọn một cách và giữ cố định.
• Cân đầu và cân cuối: cân thật, cân cả lô hoặc cân mẫu đủ lớn. Ước lượng bằng mắt dễ lệch vài kg mỗi con.

Cách đọc FCR theo giai đoạn

Con vật càng lớn thì càng tốn nhiều cám cho 1 kg tăng trọng, vì phần năng lượng dùng để duy trì cơ thể tăng lên. Vì vậy heo con sau cai sữa có FCR thấp, heo vỗ béo có FCR cao hơn hẳn.

Mức tham khảo, tùy giống và điều kiện trại: heo thịt nuôi từ khoảng 25 kg đến xuất chuồng thường quanh 2,5–2,9; gà thịt lông trắng thường quanh 1,5–1,8. Đừng coi đây là chuẩn cứng.

Cách đọc hữu ích nhất là so lô của chính trại bạn với nhau, cùng giống, cùng khoảng cân, cùng mùa. Nếu một lô cao bất thường, hãy xem tuần nào FCR bắt đầu xấu đi rồi đối chiếu với nhiệt độ, bệnh, thay cám trong tuần đó.

Những yếu tố làm FCR xấu đi

Khi FCR tăng, nguyên nhân thường nằm ở một trong các nhóm sau:

• Nhiệt độ chuồng: nóng quá thì vật nuôi ăn ít, lớn chậm; lạnh quá thì cám bị đốt để giữ ấm.
• Máng ăn rơi vãi: máng chỉnh sai, cám tràn xuống sàn là cám mất mà sổ sách vẫn tính là ăn.
• Sức khỏe đàn: bệnh hô hấp, tiêu chảy, ký sinh trùng làm con vật ăn mà không lớn. Việc chẩn đoán và điều trị nên trao đổi với bác sĩ thú y.
• Chất lượng cám: cám ẩm, mốc, để lâu, hoặc khẩu phần không hợp giai đoạn.
• Mật độ nuôi: nuôi quá dày làm con vật tranh ăn, stress, đàn lớn không đều.
• Nước uống: thiếu nước, nước bẩn hoặc núm uống yếu khiến con vật giảm ăn.

6 việc làm để cải thiện FCR

Bạn không cần làm tất cả cùng lúc. Hãy bắt đầu từ chỗ trại đang yếu nhất.

• Chỉnh máng ăn hằng ngày: giữ lượng cám vừa đủ phủ đáy máng, sửa máng hở, vá chỗ rơi vãi.
• Giữ nhiệt độ ổn định: theo dõi nhiệt độ, độ ẩm ở nhiều điểm trong chuồng, nhất là ban trưa và ban đêm.
• Kiểm tra nước mỗi ngày: lưu lượng núm uống, độ sạch bồn chứa, đường ống.
• Quản lý cám trong kho: nhập trước dùng trước, để nơi khô, chống chuột, không tích trữ quá lâu.
• Giữ mật độ hợp lý và chia đàn đều cỡ: tách con nhỏ để chúng không bị lấn át.
• Ghi chép theo tuần: cám ăn, cân mẫu, số chết, để thấy sớm tuần nào FCR bắt đầu lệch.

Ví dụ: giảm FCR tiết kiệm được bao nhiêu tiền cám

Ví dụ minh hoạ, dùng lại lô heo ở bảng trên: tổng tăng trọng 41.400 kg, FCR 2,78. Giả sử sau khi chỉnh máng và giữ nhiệt độ tốt hơn, lô sau đạt FCR 2,68.

Cám tiết kiệm = 0,1 × 41.400 kg = 4.140 kg cám. Nếu giá cám giả định là 11.000 đồng/kg, khoản tiết kiệm khoảng 45,5 triệu đồng cho một lô, chưa kể lợi ích từ heo lớn đều hơn.

Bạn có thể thay số của trại mình vào: tiền tiết kiệm = mức FCR giảm × tổng tăng trọng × giá cám.

Câu hỏi thường gặp